नगरपालिकाको संक्षिप्त परिचय

श्री बडीमालिका र बुढीनन्दा भगवती जस्ता धार्मिक धरोहर, सांस्कृतिक गौरव एंव छेडेदह, नाटेश्वरी जस्ता मनोरम प्राकृतिक सुन्दरताले भरिएको र पर्यटकिय क्षेत्र खप्तड राष्टिय निकुंज सन्निकट रहेको, कर्णाली बुडीगंगा जस्ता नदी तथा खोलानालाको अघाद जलधीका साथै विविध प्रकारका जडीबुटीयुक्त प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपुर्ण सुन्दर सुदुर पश्चिमको हिमाली जिल्ला बाजुराको सदरमुकाम रहेको साविक मार्तडी गाविस, जुगाडा र बुडीगंगा गाविस समेतलाई समेटी नेपाल सरकार मन्त्री परिषदको मिति २०७१ साल मंसिर १६ गतेको निर्णय अनुसार नगरपालिका घोषणा भएको बाजुरा जिल्लाको जेठो नगरपालिका हो ।धार्मिक आस्थाका केन्द्र विन्दु मानिने वडीमालिका माताको नामबाट नामाकरण गरिएको छ ।

९ वटा वडा भएको यस वडिमालिका नगरपालिकाको पूर्वमा बुढीनन्दा नगरपालिका र पाण्डव गुफा गाँउपालिका पश्चिममा गौमुल गाँउपालिका, खप्तड छेडेदह गाँउपालिका र बुढीगंगा नगरपालिका उत्तरमा बुढीनन्दा नगरपालिका र गौमुल गाँउपालिका पर्दछन् भने दक्षीणमा त्रिवेणी नगरपालिका रहेको छ । नगरपालिकाको प्रोफाइल अनुसार जम्मा संख्या ३१२९ घरधुरी रहेक छन् भने कुल जनसंख्या १७२२७ रहेको छ । यस नगरपालिकामा झन्डै ३० प्रतिशत घरधुरीहरु गरिवीको रेखामुनी रहेका छन् । जिल्लाको सदरमुकाममा अवस्थीत नगरपालिका भए पनि भौगोलिक विकटताका कारण क्षेत्रफलको हिसावले यस नगरपालिकाको केन्द्र मार्तडी सबै वडा बाट समान दुरीमा छैनन् ।

यस नगरपालिकाको स्वास्थ्य र शिक्षाको अवस्था पनि कमजोर नै देखिन्छ भने सरकारी सेवामा रहेको रोजगारिको संख्या पनि न्यून रहेको छ । यस नगरपालिकामा स्नातक तहको बाजुरा वहुमुखी क्याम्पस १, माध्यमिक विद्यालय संख्या ८ (जसमा १२ कक्षासम्म २ वटा,१० सम्म ६ वटा ) , आधारभूत विद्यालयको संख्या १७ र प्रारम्भीक वाल विकास केन्द्र ३० वटा रहेका छन् । भौगोलिक विकटताका कारणले विधालयको उपस्थीति टाढा हुनुका साथै शिक्षाको गुणस्तर पनि कमजोर देखिन्छ भने विधालयहरुको भौति अवस्था पनि नाजुक रहेको छ । दुर्गमका विधालयहरुमा विधार्थिहरुका लागि बस्ने फर्निचर का साथै भवनको नै समस्या टड्कारो देखिन्छ । यस नगरपालिका क्षेत्र भित्रमा ३ वटा स्वास्थ्यचौकी र एउटा जिल्ला अस्पताल रहेको छ । साविक ३ वटा गाविस गरी यस नगर क्षेत्रमा ८ वटा गाउँ घर क्लीनिक संचालनमा रहेका छन भने ३९ जना महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरु कार्यरत रहेका छन् ।